Planck to misja Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA. Jej celem są badania kosmicznego promieniowania tła. Satelita rozpoczął regularne obserwacje kosmosu ze specjalnego punktu na orbicie zwanego L2, a pierwsze wyniki są bardzo obiecujące.

Satelita Planck został wystrzelony 14 maja, po czym nastąpiła jego podróż do punktu libracyjnego L2 (zwanego też punktem Lagrange'a L2) układu Ziemia-Słońce oraz testy wszystkich instrumentów. Punkt L2 ma taką zaletę, że Słońce, Ziemia i Księżyc są na niebie stale obok siebie i nie przeszkadzają czułym instrumentom sondy w takim stopniu jak satelitom poruszającym się po normalnych orbitach okołoziemskich.

3 sierpnia rozpoczęto pierwsze testy sondy. Następnie przez dwa tygodnie Planck dokonywał nieustannego przeglądu nieba. Cała procedura miała na celu sprawdzenie stabilności instrumentów i możliwości ich kalibrowania w ciągu długich sesji obserwacyjnych.

Przegląd zakończył się dnia 27 sierpnia uzyskaniem w dziewięciu różnych częstotliwościach map o szerokości 15 stopni i rozciągających się naokoło całego nieba. Obecnie rozpoczęła się już właściwa faza obserwacji naukowych, a za około 6 miesięcy powinna być dostępna mapa całego nieba. Czas życia satelity przewidziano na 15 miesięcy.

Planck działa w zakresie promieniowania mikrofalowego i głównym celem misji są szczegółowe badania promieniowania reliktowego będącego pozostałością po początkach Wszechświata. Poprzednikami Plancka były misje COBE (1989-1993) oraz WMAP (start w 2001, działa do tej pory).

 

Cele naukowe misji

• Pomiar anizotropii kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła z dokładnością do ΔT/T = 2 × 10⁻⁶ i zdolnością rozdzielczą sięgającą 5 minut kątowych.
• Pomiar wartości modów E polaryzacji mikrofalowego promieniowania tła i możliwość dokonania pomiarów modów B polaryzacji (jeżeli ich wartość jest wystarczająco duża dla detekcji).
• Określenie wartości parametrów kosmologicznych, takich jak promień krzywizny Wszechświata, stała Hubble'a i gęstość materii barionowej.
• Testy modeli inflacyjnych wczesnego Wszechświata.
• Poszukiwanie charakterystycznych sygnatur pochodzących od defektów topologii, takich jak struny kosmiczne i tekstury, powstałych podczas przejścia fazowego we wczesnym Wszechświecie.
• Pomiary amplitudy struktur w mikrofalowym promieniowaniu tła w skalach pomiędzy 100 i 1000 h^-1Mpc, porównywalnych z rozmiarami pustek i filamentów obserwowanych w obecnej dystrybucji galaktyk.
• Pomiar termicznego efektu Suniajewa-Zeldowicza dla tysięcy gromad galaktyk.
• Pomiar kinematycznego efektu Suniajewa-Zeldowicza dla ponad tysiąca gromad galaktyk i wyznaczenie, na tej podstawie, prędkości własnych gromad.
• Obserwacje soczewkowania grawitacyjnego mikrofalowego promieniowania tła i pomiary zintegrowanego efektu Sachsa-Wolfe'a.
• Obserwacje źródeł promieniowania mikrofalowego pochodzenia pozagalaktycznego, z Drogi Mlecznej i Układu Słonecznego.